Sauna fińska zimą. Jak korzystać bezpiecznie krok po kroku
Sauna fińska to dobry pomysł na zimowe popołudnie, o ile wiesz, jak się do niej przygotować. Oto prosty plan rund, schładzania i odpoczynku oraz sytuacje, w których lepiej zostać przy ciepłej herbacie.
W tym artykule
Po dniu na stoku albo długim spacerze w mroźnym powietrzu sauna wydaje się najprostszym sposobem na rozgrzanie. Zanim jednak usiądziesz na najwyższej ławce, warto wiedzieć, jak korzystać z sauny, żeby wizyta była przyjemna, a nie męcząca dla organizmu. Zimą różnica temperatur między kabiną a powietrzem na zewnątrz bywa szczególnie duża, a to dodatkowe obciążenie dla serca i układu krążenia.
Najczęstsze błędy łatwo wyeliminować. Chodzi o zbyt długie pierwsze wejście, gwałtowne schłodzenie w śniegu lub przeręblu, saunę po alkoholu i wyjście na mróz z mokrymi włosami. Spokojna rutyna z krótkimi rundami, stopniowym schładzaniem, odpoczynkiem i wodą sprawdza się w termach, hotelowej strefie spa i na miejskim basenie. Osoby z chorobami serca, nieuregulowanym ciśnieniem, kobiety w ciąży oraz osoby stale przyjmujące leki, zwłaszcza na serce i ciśnienie, powinny wcześniej porozmawiać z lekarzem.
Zanim pójdziesz do sauny zimą – przeciwwskazania i przygotowanie
Gorące powietrze w saunie fińskiej mocno obciąża układ krążenia: serce pracuje szybciej, a ciśnienie się zmienia. Zanim wybierzesz się do sauny, upewnij się, że w ogóle możesz z niej korzystać. Z lekarzem warto porozmawiać przy:
- chorobach serca i układu krążenia,
- nieuregulowanym nadciśnieniu lub skłonności do niskiego ciśnienia,
- ciąży,
- stałym przyjmowaniu leków, zwłaszcza na serce i ciśnienie.
Kiedy lepiej zrezygnować
Odpuść wizytę przy infekcji z gorączką, ogólnym złym samopoczuciu, świeżych urazach, stłuczeniach i obrzękach (do czasu ich wygojenia) oraz po alkoholu, nawet niewielkiej ilości. Podobnie jest z dużym zmęczeniem po całym dniu na stoku. Wtedy lepiej wybrać spokojniejsze sposoby na regenerację po ciężkim dniu, a saunę przełożyć na następny wieczór.
Nie wchodź też do sauny głodny ani tuż po obfitym obiedzie. Dobrym rozwiązaniem jest lekki posiłek zjedzony 1–2 godziny wcześniej. Do picia wybierz wodę, a alkohol i mocną kawę zostaw na inną okazję.
Co spakować do torby
- duży ręcznik do siedzenia lub leżenia na ławce,
- drugi ręcznik do wytarcia się,
- klapki, które przydadzą się w przebieralni i podczas wyjścia na zewnątrz,
- szlafrok na przerwy między wejściami,
- butelkę wody,
- opcjonalnie filcową czapkę do sauny, która chroni głowę przed przegrzaniem.
Jak korzystać z sauny fińskiej krok po kroku
Sauna fińska to sucha i bardzo gorąca kabina, dlatego wizyta składa się z krótkich wejść, schładzania i odpoczynku. Taki rytm ułatwia słuchanie organizmu i chroni przed przesadą.

Jedna runda w praktyce
- Prysznic. Umyj się ciepłą wodą i nie nakładaj balsamów, olejków ani perfum. W wysokiej temperaturze kosmetyki mogą podrażniać skórę, a ich zapach przeszkadza innym. Potem dokładnie się wytrzyj, bo sucha skóra szybciej zaczyna się pocić.
- Wybór ławki. Im niżej, tym chłodniej, im wyżej, tym goręcej. Na początek zwykle dobrze sprawdza się dolna albo środkowa ława.
- Czas w kabinie. Pierwsze wejście jest zwykle krótsze, trwa około 8–12 minut. Zegar służy tylko do orientacji. Przy zawrotach głowy, kołataniu serca lub uczuciu duszności wychodzisz od razu.
- Wyjście. Jeśli leżałeś na ławce, najpierw na chwilę usiądź, a dopiero potem wstań i powoli zejdź z ławek. Na zewnątrz weź kilka spokojnych oddechów, a potem zacznij się stopniowo schładzać.
Ile rund i jak długo odpoczywać
Po schłodzeniu odpocznij 15–20 minut na leżaku lub w strefie relaksu, najlepiej w szlafroku. To dobry moment na kilka łyków wody, bo w saunie pocisz się więcej, niż się wydaje.
Zazwyczaj wystarczają 2–3 rundy. Kolejne wejścia mogą być trochę dłuższe, ale tylko wtedy, gdy czujesz się dobrze.
Schładzanie zimą – śnieg, przerębel czy chłodny prysznic
Po wyjściu z gorącej kabiny organizm potrzebuje chwili, żeby przestawić się na niższą temperaturę. Dlatego zwykle zaczyna się od kilku minut na chłodniejszym lub świeżym powietrzu, a dopiero potem sięga po chłodną wodę. Strumień prysznica kieruj najpierw na stopy i łydki, potem na dłonie i ramiona, a na końcu na tułów, czyli od części ciała najdalszych od serca w jego stronę.
Zimą wiele obiektów ma wyjście do ogródka, gdzie można chwilę postać na mrozie albo natrzeć się śniegiem. To przyjemny kontrast, jeśli trzymasz się kilku zasad:
- wychodź w klapkach, bo bose stopy na śniegu i lodzie szybko marzną, a ryzyko poślizgnięcia rośnie;
- nie zostawaj na zewnątrz długo – wystarczy minuta, dwie;
- patrz pod nogi na ścieżkach i schodkach, które po zmroku łatwo pokrywają się lodem;
- wracaj do środka, zanim pojawią się dreszcze.
Przerębel i balia z lodowatą wodą to wariant dla osób, które mają już doświadczenie w zimnych kąpielach i nie mają przeciwwskazań zdrowotnych. Gwałtowne zanurzenie mocno obciąża układ krążenia, więc nie warto próbować go przy pierwszej wizycie ani pod wpływem chwili. W razie wątpliwości lepiej najpierw porozmawiać z lekarzem.
Po schłodzeniu ogrzej stopy pod ciepłym prysznicem albo w misce z ciepłą wodą, jeśli obiekt ją udostępnia. Dopiero z ciepłymi stopami usiądź do odpoczynku. Łatwiej się wtedy rozluźnić i nie marznąć przed kolejną rundą.
Zasady w saunie i nawyki po wyjściu
Sauna to miejsce wyciszenia, dlatego obowiązuje w niej cisza albo rozmowa ściszonym głosem. Na ławce zawsze siadasz lub kładziesz się na ręczniku, który mieści całe ciało, także stopy, aby pot nie wsiąkał w drewno. Drzwi otwieraj sprawnie i tylko wtedy, gdy wchodzisz lub wychodzisz, bo każde zbędne otwarcie wypuszcza ciepło.

W Polsce spotkasz zarówno strefy tekstylne, jak i beztekstylne. Część obiektów wymaga wejścia bez stroju kąpielowego, inne dopuszczają go w wybrane dni. Seanse z saunamistrzem, czyli ceremonie z polewaniem kamieni wodą z olejkami i rozprowadzaniem gorącego powietrza ręcznikiem, mają własne zasady: zwykle nie wchodzi się po rozpoczęciu i nie wychodzi w trakcie bez potrzeby. Jeśli źle się poczujesz, wyjdź od razu. Przed wizytą przeczytaj regulamin konkretnego miejsca, bo to on rozstrzyga wątpliwości.
Po ostatniej rundzie przydadzą się:
- woda albo ciepły napar ziołowy zamiast alkoholu,
- lekki posiłek, np. zupa lub kanapka, a nie obfita kolacja,
- dokładnie wysuszone włosy i ciepłe ubranie, czapka i szalik przed wyjściem na mróz.
Saunę łatwo wpleść w zimowy dzień wolny jako jeden ze sposobów na wieczorny relaks, na przykład po spacerze lub po spokojniejszym dniu na nartach. Strefy saun działają w wielu termach, aquaparkach i na basenach miejskich, często z osobnym biletem lub dopłatą.
Przed wyjazdem sprawdź godziny otwarcia strefy saun i harmonogram seansów, bo bywają inne niż godziny pracy basenu, a w ferie i weekendy wieczorami robi się tłoczno.
Najczęściej zadawane pytania
Ile minut siedzieć w saunie fińskiej?
Pierwsze wejście trwa zwykle około 8–12 minut. Kolejne mogą być nieco dłuższe, ale tylko wtedy, gdy czujesz się dobrze. Zegar traktuj orientacyjnie, a przy zawrotach głowy, kołataniu serca lub duszności wyjdź od razu.
Czy można iść do sauny przy przeziębieniu?
Przy infekcji z gorączką i ogólnym złym samopoczuciu lepiej zrezygnować z wizyty. Gorące powietrze dodatkowo obciąża układ krążenia, a osłabiony organizm gorzej to znosi. Saunę przełóż na czas, gdy w pełni wrócisz do formy, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza.
Co pić po saunie?
Najlepiej sprawdza się woda albo ciepły napar ziołowy. Pij spokojnie także w przerwach między rundami, bo w gorącej kabinie pocisz się więcej, niż się wydaje. Alkohol i mocną kawę zostaw na inną okazję.
Jak często można chodzić do sauny zimą?
Nie ma jednej liczby dla wszystkich, bo wiele zależy od samopoczucia i stanu zdrowia. Na początek lepiej chodzić rzadziej i obserwować, jak organizm reaguje na kolejne wizyty. Nie planuj seansu po bardzo męczącym dniu, a jeśli masz choroby serca, problemy z ciśnieniem lub przyjmujesz leki, ustal częstotliwość z lekarzem.
Czy do sauny wchodzi się nago?
To zależy od obiektu. W Polsce działają zarówno strefy beztekstylne, gdzie strój kąpielowy jest niedozwolony, jak i tekstylne, a część miejsc wyznacza dni, w których strój można mieć na sobie. Zasady rozstrzyga regulamin konkretnej sauny, więc przeczytaj go przed wizytą. Niezależnie od tego zawsze siadaj na ręczniku, który mieści całe ciało.


