Rośliny do ogrodu zimowego. Gatunki, które lubią zimę pod szkłem

Szklane pomieszczenie zimą potrafi rano pokazywać kilka stopni, a w słoneczne południe ponad 25°C. Taka huśtawka najczęściej szkodzi roślinom kupionym „na oko”, dlatego rośliny do ogrodu zimowego dobiera się według temperatury, jaką pomieszczenie utrzymuje od listopada do marca, ilości światła i wilgotności powietrza, a nie według tego, co ładnie wygląda w kwiaciarni.

Oliwka czy cytrus potrzebują chłodnej, jasnej zimy i w ciepłym salonie często zrzucają liście. Monstera lub storczyk w nieogrzewanej werandzie szybko marnieją. Gatunki dopasowane do warunków zachowują zdrowy wygląd przez cały rok, a niektóre kwitną właśnie w najciemniejszych miesiącach. Ta sama zasada działa w małej skali, na przeszklonym balkonie, w loggii czy na szerokim, jasnym parapecie.

Jak dobrać rośliny do ogrodu zimowego – temperatura, światło i wilgotność

Zanim kupisz pierwszą donicę, ustal, jaki typ ogrodu zimowego masz. W chłodnym temperatura zimą utrzymuje się w granicach ok. 5–12°C, co odpowiada roślinom, które potrzebują spoczynku. W umiarkowanym wynosi mniej więcej 12–18°C, a w ciepłym przekracza 18°C i tam dobrze czują się gatunki tropikalne.

Przeszklenia od południa i zachodu latem szybko się nagrzewają, więc przyda się cieniówka, rolety albo otwierane okna dachowe. Zimą problem jest odwrotny, bo dzień jest krótki, a światło słabe. Jeśli rośliny wyciągają pędy, bledną albo zrzucają liście mimo właściwego podlewania, pomyśl o lampie do doświetlania, zwłaszcza w ciepłym pomieszczeniu.

Grzejniki wysuszają powietrze, co osłabia gatunki tropikalne i sprzyja przędziorkom. Para skraplająca się na szybach oznacza z kolei, że brakuje wymiany powietrza, a wtedy łatwo o szarą pleśń i inne choroby grzybowe. Pomaga krótkie, regularne wietrzenie. Wahania wilgotności muszą znosić także meble do ogrodu zimowego, dlatego warto planować je razem z roślinami.

Przed zakupem postaw na kilka mroźnych dni termometr z zapisem temperatury minimalnej i maksymalnej oraz higrometr. Umieść je na wysokości roślin, z dala od grzejnika i bezpośredniego słońca. Wyniki pokażą, które rośliny do ogrodu zimowego sprawdzą się w twoich warunkach, a które lepiej sobie odpuścić.

Gatunki do chłodnego ogrodu zimowego

Rośliny śródziemnomorskie

Cytrusy, oliwka, oleander, wawrzyn szlachetny i rozmaryn to klasyczne rośliny do ogrodu zimowego z niską temperaturą. Zimą potrzebują spoczynku, zwykle w granicach 5–12°C i przy możliwie dużej ilości światła. W takich warunkach nie wypuszczają wiotkich, bladych pędów, a w kolejnym sezonie lepiej kwitną i owocują.

• Cytrusy i oliwka – najjaśniejsze miejsce, blisko szyby.
• Oleander i wawrzyn – znoszą nieco mniej światła, ale nie półmrok.
• Rozmaryn – podlewany oszczędnie, bo w mokrym i zimnym podłożu łatwo gniją mu korzenie.

Rośliny kwitnące w chłodne miesiące

Kamelia, azalia i cyklamen kwitną wtedy, gdy jest chłodno. W ciepłym pokoju szybko gubią pąki i kwiaty. Kamelii nie przestawiaj w czasie zawiązywania pąków, a azalii zapewnij kwaśne podłoże i miękką wodę. Kliwia zakwita wczesną wiosną pod warunkiem, że wcześniej przejdzie chłodny, suchszy odpoczynek.

Najczęstsze błędy to zimowanie w za ciepłym i za ciemnym miejscu oraz przelewanie podłoża. W chłodzie korzenie pobierają mało wody, dlatego podlewanie roślin zimą warto ograniczyć. Szkodzą też gwałtowne spadki temperatury przy wietrzeniu. Otwieraj okna krótko i tak, by mroźne powietrze nie trafiało prosto w liście.

Gatunki do ciepłego ogrodu zimowego i palmiarni

W pomieszczeniu, w którym zimą jest stale powyżej 18°C, sprawdzają się gatunki tropikalne i subtropikalne. Większość z nich nie potrzebuje chłodnego spoczynku, za to zwykle źle znosi suche powietrze i ostre słońce za szybą.

Duże rośliny strukturalne

To one budują charakter wnętrza, więc warto zaplanować dla nich miejsce na lata.

• Monstera – szybko rośnie, potrzebuje podpory i jasnego, rozproszonego światła.
• Strelicja – lubi dużo słońca i dobrze znosi ciepło, ale kwitnie dopiero jako dorosła roślina i zwykle po chłodniejszym zimowaniu w temp. ok. 12–15°C.
• Figowce (dziwolistny, sprężysty) – nie lubią przestawiania, a po zmianie miejsca często gubią liście.
• Palmy w donicach – kencja i chamedora dobrze rosną w półcieniu, w przeciwieństwie do wielu palm słońcolubnych.

Rośliny na półki i do wiszących koszy

Storczyki z rodzaju falenopsis ustaw tam, gdzie słońce nie pada bezpośrednio na liście. Paprocie, na przykład nefrolepis, potrzebują półcienia i wilgoci, a epipremnum świetnie zwisa z koszy i półek. Bromelie, takie jak guzmania, podlewa się częściowo do lejka liściowego.

Wilgotność podniesiesz, grupując donice obok siebie i stawiając je na podstawkach z keramzytem i wodą, tak by dno doniczki nie stało w wodzie. W dużych szklanych pomieszczeniach najpewniejszym rozwiązaniem bywa nawilżacz.

Przykładowe aranżacje i listy zakupów – także dla małego mieszkania

Śródziemnomorski kącik pasuje do chłodnego, jasnego pomieszczenia. Lista zakupów obejmuje drzewko cytrusowe (np. kalamondynę), oliwkę, wawrzyn i rozmaryn, dużą donicę z terakoty oraz przepuszczalne podłoże do cytrusów.

Zielona dżungla wymaga ciepła. Tło tworzy monstera, obok stoi figowiec, wyżej wisi epipremnum w koszu, a niżej rosną dwie lub trzy paprocie. Do koszyka dopisz podłoże do roślin zielonych i tacę na keramzyt. Monstera, epipremnum i figowce też są szkodliwe dla zwierząt i dzieci, więc ustaw je poza ich zasięgiem.

Kwitnący zakątek na zimę tworzą kamelia, azalia, kilka cyklamenów i kliwia ustawione w jasnym, chłodnym miejscu. Kamelia i azalia potrzebują kwaśnego podłoża, więc kup ziemię do różaneczników.

Na przeszklonym balkonie, w loggii albo na dużym parapecie lepiej sprawdzą się gatunki kompaktowe, takie jak kalamondyna, rozmaryn, cyklameny, małe storczyki czy epipremnum. Na jasnym, słonecznym parapecie dobrze rosną też sukulenty i kaktusy, jeśli zimą stoją chłodno i są podlewane bardzo rzadko. Wyższe rośliny ustaw na podłodze lub z tyłu, mniejsze na stopniowanym regale, a pnące w koszu zawieszonym wyżej. Dzięki temu żadna nie zasłania światła pozostałym.

W każdym wariancie przydadzą się:

• donice z otworami odpływowymi i podstawki,
• kółka pod ciężkie donice,
• termometr z pomiarem temperatury minimalnej i maksymalnej,
• lampa do doświetlania roślin,
• zraszacz dający drobną mgiełkę (tylko w ciepłym pomieszczeniu).

Zimą podlewaj oszczędnie (zasady opisano wyżej), a nawożenie zwykle wstrzymaj do wiosny. Biały, puszysty nalot na ziemi to zwykle pleśń – ogranicz podlewanie i wietrz. Twardy, krystaliczny osad to sole mineralne – zdejmij wierzchnią warstwę ziemi i podlewaj miękką wodą.

Raz w tygodniu obejrzyj spody liści i miejsca przy ogonkach. Delikatne pajęczynki wskazują na przędziorki, a białe, watowate kłaczki na wełnowce. Zaatakowaną roślinę od razu odsuń od pozostałych i dopiero wtedy zacznij ją leczyć.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie rośliny przetrwają zimę w nieogrzewanym ogrodzie zimowym?

Jeśli temperatura pod szkłem utrzymuje się mniej więcej w granicach 5–12°C, dobrze poradzą sobie gatunki śródziemnomorskie: cytrusy, oliwka, oleander, wawrzyn szlachetny i rozmaryn, a także kamelia, azalia, cyklamen i kliwia. Gatunki tropikalne, takie jak monstera czy storczyki, w takim chłodzie zwykle szybko marnieją. Przed zakupem sprawdź termometrem z zapisem minimum, jak nisko spada temperatura w mroźne noce, szczególnie tuż przy szybie.

Jaka temperatura powinna być zimą w ogrodzie zimowym?

Zależy to od tego, co chcesz w nim uprawiać. Chłodne pomieszczenie (ok. 5–12°C) zapewnia spoczynek roślinom śródziemnomorskim i kwitnącym zimą, umiarkowane mieści się w przedziale ok. 12–18°C, a powyżej 18°C dobrze rosną gatunki tropikalne. Najważniejsze, by dobrać zieleń do warunków, a nie odwrotnie, i unikać dużych dobowych wahań.

Czy w ogrodzie zimowym można uprawiać drzewko cytrynowe?

Tak, cytrusy należą do najlepszych gatunków pod szkło, pod warunkiem że zimę spędzą w chłodzie, zwykle 5–12°C, i w najjaśniejszym miejscu, blisko przeszklenia. W ciepłym pomieszczeniu często zrzucają liście i wypuszczają słabe pędy. Sadź je w przepuszczalnym podłożu do cytrusów, a przy ograniczonej przestrzeni wybierz kompaktową kalamondynę.

Jak często podlewać rośliny w ogrodzie zimowym zimą?

Nie ma stałego harmonogramu. Podlewaj dopiero wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie, bo w chłodzie korzenie pobierają mało wody, a mokra, zimna ziemia sprzyja gniciu. Wylewaj nadmiar wody z podstawek, a nawożenie zwykle wstrzymaj do wiosny.

Jak chronić rośliny w ogrodzie zimowym przed przegrzaniem latem?

Przy przeszkleniach od południa i zachodu zamontuj cieniówki lub rolety i zadbaj o sprawne wietrzenie, najlepiej przez otwierane okna dachowe. Wrażliwe gatunki odsuń od szyby, a wilgotność podnieś, grupując donice i stawiając je na tacach z mokrym keramzytem. Jeśli temperatura regularnie przekracza 30°C, zrezygnuj z delikatnych roślin, takich jak kalatea, adiantum czy fitonia.